Ամեն տարի դեկտեմբեր ամսին Ուոլ-սթրիթում սկսում են խոսել․ արդյոք չի՞ մոտենում «Սանտա-ռալլին»։ Այս տերմինով հասկանում են ԱՄՆ ֆոնդային շուկայի սեզոնային աճը տարվա վերջում՝ սովորաբար դեկտեմբերի վերջին 5 առևտրային օրերին և հունվարի առաջին 2 օրերին։ Ասում են, որ Նոր տարվանից առաջ շուկայում առաջանում է հատուկ օպտիմիզմ․ ֆոնդային ինդեքսները աճում են Սուրբ Ծննդյան եռուզեռի և ցածր լիկվիդայնության ֆոնին։ Եկեք պարզենք, թե որքանով է դա համապատասխանում իրականությանը և ինչ է ցույց տալիս վիճակագրությունը։
«Սանտա-ռալլի»-ի պատմական ցուցանիշները
«Սանտա Ռալլին» առաջին անգամ նկարագրել է ֆինանսական վերլուծաբան Ջալ Հիրշը 1972 թվականին։ Այդ ժամանակվանից ի վեր կուտակվել է տվյալների զգալի քանակ։ Stock Trader's Almanac-ի համաձայն՝ դեկտեմբերի վերջին հինգ օրերի և հունվարի առաջին երկու օրերի ընթացքում S&P 500-ը միջինում աճել է մոտ 1.3%-ով։ Եվ գրեթե հինգ դեպքերից չորսում (79%) ինդեքսն իրականում աճել է այդ օրերին։ Սա նշանակում է, որ վիճակագրորեն, տասնամյակների ընթացքում այս ազդեցությունը տեղի է ունեցել ավելի հաճախ, քան ոչ։
Սակայն վերջերս պատկերն համեստ է։ Վերջին 20 «սեզոնային ռալլիների» ընթացքում (միջինում տարեկան մեկը), S&P ինդեքսը աճել է 20 դեպքերից միայն 13-ում՝ մոտ +0.6% ընդհանուր աճով։ Սա նշանակում է, որ մոտավորապես յուրաքանչյուր երեք տարին մեկ «Սանտա-Ռալլի»-ի ազդեցությունը կամ թույլ է եղել, կամ ընդհանրապես գոյություն չի ունեցել։ Հարկ է նաև նշել, որ հաջորդական «տոնական անհաջողությունները» շատ հազվադեպ են եղել. պատմականորեն միայն 1993-94 և 2015-16 թվականներին է, որ Սանտա-Ռալլի չի եղել երկու տարի անընդմեջ։
Սակայն վերջերս պատկերն համեստ է։ Վերջին 20 «սեզոնային ռալլիների» ընթացքում (միջինում տարեկան մեկը), S&P ինդեքսը աճել է 20 դեպքերից միայն 13-ում՝ մոտ +0.6% ընդհանուր աճով։ Սա նշանակում է, որ մոտավորապես յուրաքանչյուր երեք տարին մեկ «Սանտա-Ռալլի»-ի ազդեցությունը կամ թույլ է եղել, կամ ընդհանրապես գոյություն չի ունեցել։ Հարկ է նաև նշել, որ հաջորդական «տոնական անհաջողությունները» շատ հազվադեպ են եղել. պատմականորեն միայն 1993-94 և 2015-16 թվականներին է, որ Սանտա-Ռալլի չի եղել երկու տարի անընդմեջ։
«Սանտա-ռալլի»-ին և հունվարյան էֆեկտը
«Սանտա Ռալլին»-ին երբեմն համեմատվում է «հունվարյան էֆեկտի» հետ, սակայն սրանք տարբեր երևույթներ են։ «Հունվարյան էֆեկտը» բաժնետոմսերի գների ընդհանուր աճն է հունվարին։ Այն ամենից հաճախ բացատրվում է հետևյալ կերպ. դեկտեմբերին ներդրողները վաճառում են անշահավետ բաժնետոմսերը հարկային զեղչերի համար, իսկ Նոր տարուց հետո վերադառնում են շուկա (սա հատկապես վերաբերում է փոքր կապիտալիզացիայի բաժնետոմսերին): Սակայն «Սանտա Ռալլին» ընդգրկում է շատ կարճ ժամանակահատված՝ դեկտեմբերի վերջին առևտրային օրերը և հունվարի առաջին օրերը: Պարզ ասած՝ հունվարյան էֆեկտը հունվարի աճող թափն է, հատկապես փոքր ընկերություններում, մինչդեռ «Սանտա Ռալլին» հիմնական ինդեքսների կարճաժամկետ աճ է տոների նախօրեին:
Կարևոր է հասկանալ, որ «Սանտա Ռալլին» ամենից հաճախ դրսևորվում է ինդեքսներում, այլ ոչ թե առանձին բաժնետոմսերում: Ահա թե ինչու շատ ներդրողներ այս ժամանակահատվածն օգտագործում են ոչ թե ակտիվ առևտրի համար, այլ ինդեքսային գործիքների, ինչպիսիք են S&P 500-ը կամ Nasdaq ETF-ները, դիրքերը զգուշորեն մեծացնելու համար: Այս մոտեցումը նվազեցնում է մեկ բաժնետոմս սխալ ընտրելու ռիսկը և թույլ է տալիս նրանց մասնակցել շուկայի ընդհանուր շարժմանը, եթե տոնական էֆեկտը իրականանա:
Կարևոր է հասկանալ, որ «Սանտա Ռալլին» ամենից հաճախ դրսևորվում է ինդեքսներում, այլ ոչ թե առանձին բաժնետոմսերում: Ահա թե ինչու շատ ներդրողներ այս ժամանակահատվածն օգտագործում են ոչ թե ակտիվ առևտրի համար, այլ ինդեքսային գործիքների, ինչպիսիք են S&P 500-ը կամ Nasdaq ETF-ները, դիրքերը զգուշորեն մեծացնելու համար: Այս մոտեցումը նվազեցնում է մեկ բաժնետոմս սխալ ընտրելու ռիսկը և թույլ է տալիս նրանց մասնակցել շուկայի ընդհանուր շարժմանը, եթե տոնական էֆեկտը իրականանա:
«Սանտա-ռալլի» 2025. Կանխատեսումներ և գործոններ
2025 թվականին նայելով՝ լավատեսության հիմքեր կան։ S&P 500-ը այս տարի արդեն ավելի քան 15%-ով աճել է (նրա երրորդ անընդմեջ աճը 10%-ի սահմաններում)։ Դաշնային պահուստային համակարգը երեք անգամ իջեցրել է տոկոսադրույքները, իսկ նոյեմբերին գնաճի տվյալները սպասվածից ավելի թույլ էին։ Ամփոփելով՝ սա կարող է կանաչ լույս տալ շուկայի աճի համար։ Օրինակ՝ Reuters-ը նշում է, որ Դաշնային պահուստային համակարգը «իրականացրել է հազվագյուտ «մեղմ-բազեական» շրջադարձ»՝ կրճատելով տոկոսադրույքները, բայց միևնույն ժամանակ, արհեստական բանականության ոլորտում իրավիճակի վերաբերյալ աճող մտահոգությունները կարող են խոչընդոտել Սանտա Ռալլիին։
Այսպիսով, քանի դեռ տնտեսական տվյալները մնում են բարենպաստ, և հակամարտությունները չեն սրվում, ներդրողները հույս ունեն տեսնել չափավոր աճ այս Նոր տարում: Կարծիք կա, որ դրական տրամադրությունները կարող են ամրապնդվել գնաճի նվազման մասին լուրերով (նոյեմբերին այն ավելի դանդաղեց, քան կանխատեսվում էր) և տեխնոլոգիական ոլորտի (Magnificent Seven ETF-ը, որը արտացոլում է «Մեծ յոթնյակի» տեղեկատվական տեխնոլոգիաների առաջատարներին, աճել է մոտավորապես 0.8%-ով՝ աճից առաջ):
Սակայն կան նաև ռիսկեր: Դաշնային պահուստային համակարգի ցանկացած մեկնաբանություն, իրացվելիության խնդիրները կամ աշխարհաքաղաքական լարվածության սրումը կարող է չեզոքացնել սեզոնային ազդեցությունը: Reuters-ը զգուշացնում է, որ «արհեստական բանականության մտահոգությունները» նույնպես սպառնում են Սանտա-ռալլիին: Այլ կերպ ասած, տոնական ռալլին հնարավոր է այս տարի, բայց շատ բան կախված կլինի մակրո և աշխարհաքաղաքական միջավայրից:
Հետաքրքիր մանրամասնություն, որը հազվադեպ է քննարկվում. պատմականորեն, «Սանտա Ռալլի»-ի բացակայությունը հաճախ դիտվել է որպես շուկայի համար նախազգուշացնող նշան: Stock Trader’s Almanac-ի վերլուծաբանները նշել են, որ այն տարիներին, երբ «Սանտա Ռալլի» չի եղել, հաջորդ տարին հաճախ սկսվում էր անկայունության աճով կամ ուղղումներով: Հետևաբար, որոշ ներդրողների համար Ձմեռ պապի հանրահավաքը ոչ թե արագ գումար վաստակելու միջոց է, այլ նոր ներդրումային տարվան ընդառաջ շուկայի տրամադրության ցուցիչ:
Այսպիսով, քանի դեռ տնտեսական տվյալները մնում են բարենպաստ, և հակամարտությունները չեն սրվում, ներդրողները հույս ունեն տեսնել չափավոր աճ այս Նոր տարում: Կարծիք կա, որ դրական տրամադրությունները կարող են ամրապնդվել գնաճի նվազման մասին լուրերով (նոյեմբերին այն ավելի դանդաղեց, քան կանխատեսվում էր) և տեխնոլոգիական ոլորտի (Magnificent Seven ETF-ը, որը արտացոլում է «Մեծ յոթնյակի» տեղեկատվական տեխնոլոգիաների առաջատարներին, աճել է մոտավորապես 0.8%-ով՝ աճից առաջ):
Սակայն կան նաև ռիսկեր: Դաշնային պահուստային համակարգի ցանկացած մեկնաբանություն, իրացվելիության խնդիրները կամ աշխարհաքաղաքական լարվածության սրումը կարող է չեզոքացնել սեզոնային ազդեցությունը: Reuters-ը զգուշացնում է, որ «արհեստական բանականության մտահոգությունները» նույնպես սպառնում են Սանտա-ռալլիին: Այլ կերպ ասած, տոնական ռալլին հնարավոր է այս տարի, բայց շատ բան կախված կլինի մակրո և աշխարհաքաղաքական միջավայրից:
Հետաքրքիր մանրամասնություն, որը հազվադեպ է քննարկվում. պատմականորեն, «Սանտա Ռալլի»-ի բացակայությունը հաճախ դիտվել է որպես շուկայի համար նախազգուշացնող նշան: Stock Trader’s Almanac-ի վերլուծաբանները նշել են, որ այն տարիներին, երբ «Սանտա Ռալլի» չի եղել, հաջորդ տարին հաճախ սկսվում էր անկայունության աճով կամ ուղղումներով: Հետևաբար, որոշ ներդրողների համար Ձմեռ պապի հանրահավաքը ոչ թե արագ գումար վաստակելու միջոց է, այլ նոր ներդրումային տարվան ընդառաջ շուկայի տրամադրության ցուցիչ:
Եզրակացություն
«Սանտա Ռալլի»-ը առասպել չէ, բայց այն նաև ներդրումային ռազմավարություն չէ։ Պատմությունը ցույց է տալիս, որ ԱՄՆ շուկան իսկապես ավելի հաճախ է բարձրացել, քան իջել տարվա վերջում, բայց յուրաքանչյուր տարի մնում է եզակի։ Ներդրողների համար «Սանտա Ռալլի»-ն կարող է լրացուցիչ գործոն լինել որոշումների կայացման գործում, բայց այն չի փոխարինում երկարաժամկետ պլանին և դիվերսիֆիկացիային։ Այն կարող է մեծացնել միտման ուժը, բայց չի փոխարինում վերլուծությանը, դիվերսիֆիկացիային կամ երկարաժամկետ ռազմավարությանը: Գործնականում ամենախելամիտ մոտեցումն այն է, որ տարվա վերջը դիտարկեք որպես ձեր պորտֆելը հավասարակշռելու, ռիսկերը գնահատելու և շուկա աստիճանաբար վերադառնալու ժամանակ, այլ ոչ թե փորձեք որսալ կարճաժամկետ տատանումներ:
Տոնական լավատեսությունը կարող է աջակցել շուկային, սակայն կայուն կատարողականը կախված է ռազմավարությունից, կարգապահությունից և ռիսկի ըմբռնումից։
Տոնական լավատեսությունը կարող է աջակցել շուկային, սակայն կայուն կատարողականը կախված է ռազմավարությունից, կարգապահությունից և ռիսկի ըմբռնումից։
ԻՆՉՊԵ՞Ս ԿԱՏԱՐԵԼ ՆԵՐԴՐՈՒՄ
Բացե՛ք անվճար բրոքերային հաշիվ Unibank Invest-ի միջոցով և սկսեք իրականացնել ներդրումներ։ Unibank Invest հավելվածը թույլ է տալիս մուտք գործել աշխարհի խոշորագույն բորսաներ և ձեռք բերել միջազգային ներդրումային գործիքներ, ինչպիսիք են բաժնետոմսերը, պարտատոմսերը և ETF-երը։
Բրոքերային հաշիվ բացելու համար լրացրեք առցանց հայտը կամ զանգահարեք +374 43 004 382 հեռախոսահամարով։
Բրոքերային հաշիվ բացելու համար լրացրեք առցանց հայտը կամ զանգահարեք +374 43 004 382 հեռախոսահամարով։