Բլոգ 📚🎓

Ի՞նչ է պարտատոմսը

Պարտատոմս - արժեթուղթ է, որի շնորհիվ թողարկող ընկերությունը ստանում է պարտքով գումար ներդրողից: Դրա դիմաց նա պարտավորվում է նշված ժամանակահատվածում վճարել ներդրողին պարտատոմսի գինը (նոմինալ) տոկոսներով (զեղչակտրոնային եկամուտ): Կարելի է ասել, որ պարտատոմսը իրենից ներկայացնում է ինքնատիպ վարկ, որը ներդրողները տրամադրում են կազմակերպություններին կամ պետությանը վերջինիս կարիքների համար:
Պարտատոմսերի հետ կապված հիմնական հասկացությունները՝

Պարտատոմսերն ունեն իրենց բնութագրերը բաժնետոմսերի համեմատ: Նախևառաջ նրանք ենթադրում են գործողության ֆիքսված ժամկետ և գործողության պայմաններ: Այսինքն, ներդրողը նախապես գիտի, թե որ պահին կվճարվի բոլոր պարտքերը և տոկոսները, ուստի այն կարող է հաշվարկել դրամական միջոցների հոսքը:

Պարտատոմսի մարման ամսաթիվ - Այն ամսաթիվն է, երբ պարտապանը պետք է վերադարձնի ամբողջ պարտքը ներդրողին:

Պարտատոմսերում ներդրումներ կատարելիս ակտիվորեն օգտագործվում է անվանական և շուկայական գների հասկացությունը:

Անվանական արժեք (նոմինալ) - Թողարկողի կողմից սահմանված գինը թողարկման ժամանակ: Որպես կանոն, այն սահմանվում է 1 դոլար, 100 դոլար կամ 1000 դոլար, բայց հնարավոր են այլ արժեքներ: Սա այն գումարն է, որը ներդրողը կստանա պարտատոմսերի մարման ժամանակ:

Շուկայական արժեք- Արժեքը, որը ձևավորվել է բորսայում առևտրի ընթացքում` պահանջարկի, առաջարկի և այլ գործոնների ազդեցության տակ: Շուկայական գինը արտահայտվում է անվանական արժեքի տոկոսով:

Օրինակ, եթե անվանական արժեքը 1000 դոլար է, իսկ շուկայական գինը, 97,5%, ապա ներդրողը պետք է վճարի գնման համար 975 դոլար, իսկ այն մարելուց հետո կստանա 1000 դոլար:

Արժեկտրոն- անվանական արժեքի հաստատված տոկոս, որը թողարկողը վճարում է ներդրողին գումարի օգտագործման համար: Այն կարող է վճարվել տարին մեկ անգամ, վեց ամիսը մեկ անգամ, եռամսյակային կամ ամսական:

Օրինակ, ըստ անվանական արժեքի 100 դոլար արժողությամբ պարտատոմսը, տեղադրվում է տարեկան 4% արժեկտրոնային եկամտաբերությամբ, եռամսյակային վճարմամբ: Սա նշանակում է, որ պարտատոմսը 1 տարի պահելով, ներդրողը կարող է ստանալ 4 եռամսյակային վճարում 1 դոլար արժողությամբ:
Հավաքագրված արժեկտրոնային եկամուտ

Եթե ​​ներդրողը որոշում է պարտատոմսը վաճառել մարման ժամանակացույցից շուտ, ապա նոր սեփականատերը պարտավոր կլինի վճարել նրան արժեկտրոնի մի մասը` հավաքագրված արժեկտրոնային եկամուտ: Այսպիսով, ներդրողը ցանկացած դեպքում չի կորցնի պարտատոմսերի պահառությունից տոկոսային եկամուտը:
Պարտատոմսի եկամտաբերությունը
  • Արժեկտրոնային եկամտաբերություն- պարտատոմսի անվանական արժեքին:
  • Արժեկտրոնի վճարման հարաբերակցությունը
Ընթացիկ եկամտաբերություն - Արժեկտրոնի վճարման հարաբերակցությունը պարտատոմսի ընթացիկ գնին:
Պարտատոմսի մարման եկամտաբերություն- Եկամտաբերությունն է, որը ներդրողը կստանա, եթե նա պարտատոմսը գնի և պահի մինչև մարումը: Այս ցուցանիշը հաշվարկվում է որպես տարեկան տոկոս և հաշվի է առնում արժեկտրոնի բոլոր վճարումները, ինչպես նաև ժամանակը մինչև մարումը: Մարման եկամտաբերությունը որպես հասկացություն ավելի հաճախ կիրառվում է, երբ խոսքը գնում է պարտատոմսի եկամտաբերության մասին: Եկամտաբերությունը հակառակ ուղղությամբ է շարժվում պարտատոմսերի գների նկատմամբ այսինքն, երբ գինը բարձրանում է, եկամտաբերությունը նվազում է և հակառակը:
Պարտատոմսերի տեսակները

Պարտատոմսերը կարելի է դասակարգել կախված մի քանի տեսակներից.

Ըստ թողարկողների՝

  • Պետական
  • Մունիցիպալ
  • Կորպորատիվ

Ըստ մարման ժամկետայնության՝

  • Կարճաժամկետ
  • Միջնաժամկետ
  • Երկարաժամկետ

Ըստ եկամտի տեսակի՝

  • արժեկտրոնային
  • առանց արժեկտրոն (զեղչակտրոնային)
  • Փոփոխվող արժեկտրոնով
  • Լողացող արժեկտրոնով
Ըստ անվանական արժույթի

  • Ազգային արժույթով
  • Արտարժույթով (USD, EUR)
Ինչպե՞ս գումար վաստակել պարտատոմսերով՝

Պարտատոմսերը համարվում են պահպանողական գործիք ներդրման համար, այսինքն, նրանք ավելի քիչ ռիսկեր են կրում, քան բաժնետոմսերը: Միևնույն ժամանակ, դրանցից ստացված եկամտաբերությունը ավելի ցածր է:
Պարտատոմսերի միջոցով գումար աշխատելու հիմնական տարբերակները
  • Գնել պարտատոմս և պահել մինչև մարումը: Որպես կանոն, պարտատոմսի շուկայական գինը ավելի ցածր է քան անվանական արժեքը: Բացի այդ, այն նախատեսում է արժեկտրոնի վճարում: Այսպիսով, գնելով պարտատոմս և պահելով մինչև մարումը, ներդրողը եկամտի տեսքով ստանում է ձեռքբերման գնի և անվանական արժեքի մինչև ընկած տարբերությունը, ինչպես նաև արժեկտրոնային վճարումները:
  • Խաղ՝ շուկայական տատանումերում պարտատոմսի գնի վրա: Ներդրողը պարտավոր չէ պահել պարտատոմսը մինչև մարումը, նա կարող է ավելի վաղ վաճառել այն, խաղալով գնման և վաճառքի գների տարբերության վրա: Միևնույն ժամանակ, նա արժեկտրոնային եկամուտ կստանա այն ժամանակահատվածի համար, ինչքան որ պահել է պարտատոմսը: Այս ռազմավարությունն ավելի ռիսկային է, քանի որ պարտատոմսերի գները, ինչպես բաժնետոմսերինը, ժամանակի ընթացքում կարող են տատանվել:
Ինչպե՞ս գնել պարտատոմս՝

Պարտատոմսերի մեծ մասը շրջանառվում է բորսայում, բայց սովորական ներդրողը չի կարող դրանք ուղղակիորեն գնել: Դա անելու համար նա պետք է օգտվի բրոքերի ծառայություններից` ֆոնդային բորսայում միջնորդ: Նման միջնորդ է հանդիսանում UNIBANK Invest-ը:
Ռիսկեր

Պարտատոմսերը բավականին հուսալի գործիքներ են, սակայն նրանք նույնպես ենթարկվում են մի շարք ռիսկերի.
  • Արժեզրկման ռիսկ- Պարտատոմսերի թողարկողը կարող է ունենալ զգալի ֆինանսական խնդիրներ և հայտնել, որ հրաժարվում է պարտքերը վճարել: Այս դեպքում պարտատոմսերում ներդրումներ կատարողները զգալի կորուստ կկրեն:
  • Վերակառուցման ռիսկ- Եթե ​​թողարկողի խնդիրները զգալի են, բայց լուծվող, նա կարող է ներդրողներին առաջարկել նոր պայմաններ` փոփոխելով մարման ժամկետները և արժեկտրոնների վճարումները:
  • Տոկոսային ռիսկ- Տնտեսությունում վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքի փոփոխումից, նմանատիպ պարտատոմսերի եկամտաբերությունը կարող է աճել, և ներդրողը կստանա ավելի քիչ եկամուտ, որքան կարող էր վաստակել:
  • Շուկայական ռիսկ- Նման ռիսկը առկա է, եթե ներդրողը չի ցանկանում պահպանել պարտատոմսը և ցանկանում է վաճառել մինչև մարումը: Պարտատոմսի շուկայական գինը կարող է ինչպես աճել, այնպես էլ ընկնել՝ կախված բազմաթիվ գործոններից, ինչպես մակրոտնտեսական, այնպես էլ ընկերության ներսում:
  • Իրացվելիության ռիսկ- Իրացվելիությունը նվազագույն ծախսերով պարտատոմս գնելու կամ վաճառելու ունակությունն է: Հանրաճանաչ արժեթղթերը, օրինակ, ԱՄՆ պետական ​​պարտատոմսերը, նվազագույն ռիսկի են ենթարկվում: Այնուամենայնիվ, եթե ներդրողը ձեռք բերի փոքր ընկերության պարտատոմսեր, ապա, եթե նա ցանկանում է վաճառել դրանք մինչ մարումը, նա կարող է բախվել այն խնդրի հետ, որ նրանց վրա գնորդ չկա, և որ նա պետք է վաճառի ավելի ցածր արժեքով:
Մեկ կամ մի քանի ռիսկերի իրականացումը կարող է հանգեցնել ներդրողի կորուստներին: Նման հետևանքները չեն կարող լիովին անվտանգ լինել, բայց դրանց հավանականությունը կարելի է հասցնել նվազագույնի: Դա անելու համար հետևեք մի քանի կանոնների՝
  • Դիվերսիֆիկացում - Այս սկզբունքը նկարագրում է հետևյալ ասացվածքը «Մի՛ պահեք բոլոր ձվերը մեկ զամբյուղի մեջ»: Եթե ​​ բաժանեք Ձեր միջոցները տարբեր թողարկողների պարտատոմսերում, ապա դրանցից մեկի հետ կապված խնդիրները չեն առաջացնի նման նկատելի վնաս ներդրողի դրամապանակին:
  • Ձեռքը պահեք զարկերակին- Ներդրումներ կատարելով արժեթղթերում, ներդրողը պետք է պարբերաբար հետևի թողարկողի շուրջ շուկայի իրավիճակին և նորություններին: Սա կօգնի արագ որոշումներ կայացնել անբարենպաստ իրավիճակների դեպքում և նվազագույնի հասցնել դրա հետևանքները:


Ներդրումներ սկսելու համար կարող եք բացել անվճար բրոքերային հաշիվ Unibank Invest-ում՝ լրացնելով առցանց հայտը կամ դիմել +374 43 004 382 հեռախոսահամարով: